INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI W KOSTARYCE: WIZA INWESTORSKA I OGRANICZENIA W PRACY

Planują Państwo sprzedaż nieruchomości w Czechach, zakup domu lub apartamentu w Kostaryce i rozpoczęcie nowego etapu życia w Ameryce Środkowej?

W ostatnim czasie wielokrotnie zwracali się do mnie potencjalni nabywcy zainteresowani zakupem nieruchomości w mojej ojczystej Kostaryce, wychodząc z założenia, że wystarczy sprzedać mieszkanie lub dom w Czechach za 6 milionów CZK, przeznaczyć tę kwotę na zakup nieruchomości w Kostaryce, uzyskać wizę inwestorską i tym samym automatycznie nabyć prawo do pracy w tym kraju. Niestety, założenia te są błędne i w praktyce mogą prowadzić do głębokiego rozczarowania, a także poważnych komplikacji prawnych.

Moim celem jest wyjaśnienie podstawowych ram prawnych dotyczących wizy inwestorskiej w Kostaryce oraz przedstawienie konkretnych wymagań, korzyści i rygorystycznych ograniczeń związanych z tym statusem rezydenta.

DLA KOGO PRZEZNACZONY JEST TEN ARTYKUŁ

Niniejsze opracowanie przygotowano przede wszystkim z myślą o inwestorach oraz osobach rozważających przeprowadzkę za granicę, które:

• rozważają zakup nieruchomości mieszkalnej lub komercyjnej w Kostaryce
• planują połączyć zakup nieruchomości z uzyskaniem legalnego statusu pobytowego
• chcą dokładnie poznać zasady kostarykańskiej ustawy nr 9996 dla inwestorów
• potrzebują rzetelnego przeglądu praw wynikających z wizy inwestorskiej oraz kwestii, których kostarykańskie prawo bezwzględnie zabrania.

KOSTARYKAŃSKA USTAWA NR 9996 ORAZ RAMY PRAWNE DLA INWESTORÓW

Podstawowym aktem prawnym regulującym warunki uzyskania wizy inwestorskiej jest kostarykańska ustawa nr 9996, znana jako ustawa o przyciąganiu inwestorów, rentierów i emerytów (Ley para Atraer Inversionistas, Rentistas y Pensionados), która w 2021 roku przeszła znaczącą nowelizację.

Ustawa ta stanowi kluczowe narzędzie rządu Kostaryki służące stymulowaniu napływu kapitału zagranicznego. Obok licznych zachęt wprowadza ona jednak bardzo restrykcyjne zasady, z których wielu zagranicznych nabywców nie zdaje sobie sprawy. Kluczowym faktem pozostaje to, że posiadacz wizy inwestorskiej nie ma prawa podjąć pracy na etacie w Kostaryce. Jednocześnie na inwestorze spoczywają określone obowiązki ustawowe, w szczególności odprowadzanie składek na krajowy system ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, a naruszenie tych reguł może skutkować cofnięciem wizy oraz deportacją.

1. PRAWA I KORZYŚCI DLA POSIADACZA WIZY INWESTORSKIEJ

Wiza inwestorska została zaprojektowana w taki sposób, aby zachęcać zagranicznych inwestorów do wspierania strategicznych sektorów gospodarki Kostaryki. Spełnienie kryteriów prawnych zapewnia posiadaczowi istotne korzyści:

Prawo pobytu w Kostaryce

Posiadacz wizy uzyskuje legalny pobyt czasowy w Kostaryce. Zezwolenie na pobyt wydawane jest na okres od dwóch do trzech lat i podlega odnowieniu, pod warunkiem że inwestycja pozostaje aktywna i nadal spełnia wszystkie kryteria ustawowe. Po pięciu latach nieprzerwanego, legalnego pobytu inwestor może ubiegać się o pobyt stały, o ile spełni pozostałe wymogi prawne.

Ulgi podatkowe

Prawo przyznaje inwestorom znaczące zachęty podatkowe, w tym:

• zwolnienie z ceł przywozowych i podatków od rzeczy osobistych, pojazdów oraz materiałów budowlanych
• zwolnienie z podatku dochodowego od przychodów generowanych ze źródeł poza terytorium Kostaryki.

Swobodne zarządzanie zainwestowanym kapitałem

Inwestorzy mogą samodzielnie zarządzać swoimi środkami i rozwijać je w zatwierdzonych sektorach, które obejmują przede wszystkim nieruchomości, turystykę, rolnictwo oraz wybrane działalności przemysłowe.

Pobyt dla członków rodziny

Status inwestora obejmuje również małżonka oraz dzieci pozostające na utrzymaniu. Członkowie rodziny otrzymują równorzędne prawa pobytowe oraz dostęp do odpowiednich zwolnień podatkowych.

2. OBOWIĄZKI INWESTORA W ŚWIETLE PRAWA KOSTARYKAŃSKIEGO

Uzyskanie wizy inwestorskiej niesie za sobą nie tylko korzyści, lecz wymaga także rygorystycznego przestrzegania wymogów ustawowych:

Minimalna kwota inwestycji

Ustawa określa minimalny próg inwestycji na poziomie 150 000 USD w jednym z oficjalnie uznanych sektorów, zazwyczaj przy zakupie nieruchomości, w komercyjnych projektach biznesowych lub rolnictwie. Jeżeli wartość inwestycji spadnie poniżej tego progu, władze imigracyjne mogą cofnąć zezwolenie na pobyt.

Prawidłowa realizacja płatności za nieruchomość

Zgodnie z kostarykańskim prawem imigracyjnym środki finansowe muszą w sposób udokumentowany trafić na konto bankowe w Kostaryce, ponieważ celem ustawy jest bezpośrednie wsparcie krajowej gospodarki. Składając wniosek wizowy, należy potwierdzić realizację inwestycji w przepisanej kwocie za pomocą oficjalnych wyciągów bankowych.

W przypadku transakcji na rynku nieruchomości płatność musi zostać skierowana na rachunek sprzedającego lub dewelopera prowadzony w kostarykańskim banku. Jeśli kupujący przeleje środki na zagraniczne konto sprzedającego poza kostarykańskim systemem bankowym, naraża się na poważne ryzyko: władze imigracyjne nie będą w stanie prześledzić i zweryfikować przepływu środków, w konsekwencji czego odmówią uznania inwestycji do celów wizowych.

Obowiązkowy czas pobytu w kraju

Inwestor nie musi spędzać w Kostaryce całego roku, jednak ustawa wymaga minimalnej fizycznej obecności, wynoszącej zazwyczaj co najmniej jeden miesiąc w roku kalendarzowym. Długotrwałe niespełnianie tego warunku może skutkować utratą statusu rezydenta.

Regularne odnawianie zezwolenia

Po upływie okresu ważności wizy należy złożyć wniosek o jej przedłużenie. W trakcie tej procedury inwestor musi udowodnić władzom, że inwestycja nadal funkcjonuje i nieprzerwanie spełnia wszelkie kryteria określone przepisami prawa.

Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne

Posiadacze wizy inwestorskiej są prawnie zobowiązani do rejestracji i opłacania składek w kostarykańskim systemie ubezpieczeń społecznych i publicznej opieki zdrowotnej (Caja Costarricense de Seguro Social, CCSS). Nie jest to kwestia dobrowolna: niepłacenie składek uznaje się za naruszenie warunków pobytu, co może skutkować unieważnieniem wizy oraz deportacją. Miesięczna opłata na rzecz CCSS wynosi zazwyczaj od 100 do 200 USD, w zależności od poziomu dochodów lub charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.

3. OGRANICZENIA USTAWOWE: CZEGO INWESTOR NIE MOŻE ROBIĆ

Najczęstszym błędem osób przeprowadzających się do Kostaryki jest przekonanie, że wiza inwestorska automatycznie zastępuje zezwolenie na pracę.

Zakaz pracy na etacie

Wiza inwestorska nie uprawnia jej posiadacza do pracy w charakterze pracownika najemnego na terytorium Kostaryki. Choć inwestor ma pełne prawo zarządzać swoją inwestycją lub własnym podmiotem gospodarczym i nadzorować ich funkcjonowanie, nie może zajmować tradycyjnego stanowiska pracowniczego.

Ryzyko deportacji za naruszenie prawa pracy

Nielegalne zatrudnienie jest traktowane przez kostarykańskie władze z najwyższą surowością. Urzędnicy imigracyjni przeprowadzają regularne kontrole. W przypadku stwierdzenia, że posiadacz wizy inwestorskiej świadczy pracę najemną bez odpowiedniego zezwolenia, wiza zostaje cofnięta, co prowadzi do deportacji inwestora oraz członków jego rodziny.

"Kostaryka to wspaniały kraj, w którym niezwykle łatwo się zakochać. Jeśli jednak chcą Państwo bezpiecznie tu inwestować i mieszkać, konieczne jest respektowanie lokalnych przepisów od pierwszego dnia. Wiza inwestorska gwarantuje legalny pobyt oraz przywileje podatkowe, ale nie pozwala na podjęcie tradycyjnego zatrudnienia. Rzetelne przygotowanie prawne i finansowe to fundament każdej udanej inwestycji zagranicznej."

Maria Kopřivová

WYBÓR LOKALIZACJI I KONTEKST EKONOMICZNY INWESTYCJI

Udana inwestycja w nieruchomość w Kostaryce wymaga nie tylko znajomości przepisów imigracyjnych, lecz także dogłębnej wiedzy o lokalnym rynku nieruchomości, dynamice turystyki oraz uwarunkowaniach gospodarczych poszczególnych prowincji.

Cała Kostaryka zachwyca niezwykłym pięknem przyrody, jednak poszczególne regiony różnią się diametralnie pod kątem inwestycyjnym. Miejsca z rozwiniętą infrastrukturą i stałym popytem ze strony międzynarodowych turystów mogą generować atrakcyjne stopy zwrotu z wynajmu krótkoterminowego wraz ze stabilnym wzrostem wartości kapitału, podczas gdy obszary pozbawione odpowiedniego zaplecza turystycznego lub połączeń komunikacyjnych niosą ze sobą znacznie bardziej ograniczony potencjał wzrostu.

ROZWAŻAJĄ PAŃSTWO ZAKUP NIERUCHOMOŚCI W KOSTARYCE?

Jeżeli planują Państwo zainwestować w nieruchomości w mojej ojczystej Kostaryce, z przyjemnością pomogę w wyborze odpowiedniego obiektu i przeprowadzę Państwa przez cały proces: od oceny lokalizacji i bezpiecznej struktury transakcji, aż po dopełnienie powiązanych formalności imigracyjnych.

Chętnie przeanalizuję Państwa plany, wyjaśnię wszelkie aspekty prawne oraz podatkowe i zaproponuję strategię, która będzie w pełni bezpieczna oraz zgodna z prawem Kostaryki.

Zachęcam do wypełnienia krótkiego formularza kontaktowego znajdującego się bezpośrednio pod artykułem. Z przyjemnością skontaktuję się z Państwem, aby umówić niezobowiązującą konsultację.